Sun Yat-sen is de man die het keizerlijke China omverwierp en de Republiek China stichtte. Als Dr Sun Yat Sen, revolutionair, arts en politiek filosoof legde hij de fundamenten voor het moderne Taiwan. Zijn drie volksbeginselen Sun Yat Sen, ook bekend als de drie principes van het volk, vormen tot op de dag van vandaag de ideologische basis van de Taiwanese grondwet. In Taiwan wordt Sun Yat-sen vereerd als vader van de natie, een titel die hij deelt met geen enkele andere figuur in de Chinese geschiedenis. Zowel de Kuomintang in Taiwan als de CCP in de Volksrepubliek China claimen zijn erfenis, waardoor Sun Yat Sen China en Taiwan verbindt als weinig andere historische figuren.
Van arts tot revolutionair
Sun Yat-sen werd geboren op 12 november 1866 in Cuiheng, een dorp in de provincie Guangdong in het zuiden van China. Als jongeman studeerde hij geneeskunde aan het Hong Kong College of Medicine for Chinese, waar hij in 1892 afstudeerde. In plaats van arts te worden wijdde hij zijn leven aan de omverwerping van de Qing Dynastie, het keizerrijk dat China al sinds 1644 regeerde. Sun organiseerde vanuit ballingschap in Japan, de Verenigde Staten en Zuidoost-Azie meerdere mislukte opstanden tegen het keizerlijke bewind.
De Republiek China en Yuan Shikai
Op 10 oktober 1911 brak in Wuchang de revolutie uit die het einde van het Chinese keizerrijk inluidde. Sun Yat-sen werd op 1 januari 1912 ingehuldigd als interim-president van de Republiek China in Nanjing. Zijn presidentschap was echter kort: om een burgeroorlog te voorkomen droeg hij de macht over aan generaal Yuan Shikai, de machtigste militaire leider van dat moment. Yuan Shikai verraadde vervolgens de republikeinse idealen door zichzelf tot keizer uit te roepen. Na Yuans dood in 1916 viel China uiteen in rivaliserende krijgsheergebieden.
De drie principes van het volk en de Kuomintang
Sun Yat-sen formuleerde zijn politieke visie in de drie principes van het volk: nationalisme, democratie en het welzijn van het Chinese volk. Deze drie volksbeginselen Sun Yat Sen werden de leidraad van de Kwomintang, de nationalistische partij die Sun had opgericht. In het Chinees heet de partij ZhΕngguΓ³ GuΓ³mΓndΗng, wat letterlijk Chinese Nationalistische Partij betekent. Sun richtte in 1924 de Whampoa Militaire Academie op in Guangzhou om een modern leger te trainen dat China kon herenigen. De eerste commandant van de academie was Chiang Kai Shek, die later Suns opvolger zou worden.
In 1923 sloot Sun Yat-sen een alliantie met de Soviet-Unie en de Chinese communisten om samen de krijgsheren te bestrijden. Deze samenwerking tussen de nationalistische overheid en de Chinese communisten was tactisch maar fragiel. Sun stierf op 12 maart 1925 in Peking aan leverkanker, voordat hij zijn droom van een verenigd democratisch China kon verwezenlijken. Na zijn dood nam Chiang Kai Shek Sun Yat Sen de leiding over de Kuomintang en lanceerde De Noordelijke Expeditie om China met militaire kracht te herenigen.
Sun Yat-sen Memorial Hall Taipei
Het Sun Yat Sen Memorial Hall Taipei is een van de belangrijkste monumenten van de stad. De Sun Yat-sen Nationale Herdenkingshal in Taipei werd geopend in 1972 en is ontworpen door architect Wang Da-hong in een stijl die Chinese paleisarchitectuur combineert met modernisme. Het gebouw bevat een bronzen standbeeld van Sun Yat-sen van bijna zes meter hoog, bewaakt door militaire erewachten. Het Sun Yat Sen Memorial is tevens een cultureel centrum met tentoonstellingsruimtes, een bibliotheek en een theater. De Yat Sen Memorial Hall ligt in het Xinyi-district op loopafstand van Taipei 101.
Het Sun Yat-sen Museum op de begane grond documenteert het leven en werk van Dr Sun Yat Sen met fotos, documenten en persoonlijke bezittingen. Naast het museum biedt het omliggende park een van de mooiste uitzichten op Taipei 101. Elke dag vindt hier, net als bij de Chiang Kai-shek Memorial Hall, een ceremoniele wisseling van de wacht plaats.
National Sun Yat Sen University Kaohsiung Taiwan
Suns naam leeft ook voort in het onderwijs. De National Sun Yat Sen University Kaohsiung Taiwan, opgericht in 1980 door het Ministerie van Onderwijs, is een van de meest prestigieuze universiteiten van het land. De Sun Yat Sen University ligt spectaculair aan de kust van Kaohsiung met uitzicht over de haven. De universiteit is vernoemd naar Suns overtuiging dat onderwijs de sleutel is tot nationale vooruitgang. De president van de Republiek China draagt als eretitel nog altijd Suns idealen uit.
Erfenis: van Mao Zedong tot het moderne Taiwan
De erfenis van Sun Yat-sen is uniek omdat hij wordt geeerd door beide zijden van de Straat van Taiwan. In de Volksrepubliek China erkent de CCP onder Mao Zedong Sun als voorloper van de revolutie, hoewel de communisten zijn drie principes verwierpen. In Taiwan is hij de onbetwiste grondlegger van de staat. De Sino-Japanse Oorlog, de burgeroorlog en de splitsing van China in twee rivaliserende overheden hebben Suns droom van een verenigd China nooit werkelijkheid laten worden. Maar zijn visie van een modern, democratisch bestuur is in Taiwan wel gerealiseerd. Sun Yat Sen Taiwan is daarom niet alleen een historische figuur maar een levend symbool van de Taiwanese democratie.